حسين مير حيدر

16

معارف گياهى ( فارسى )

استعمال خارجى مقدار محدود آن براى ضد عفونى زخمها بخصوص در دندان‌پزشكى براى ضد عفونى بن دندان كاربرد داشته است . از كرئوزوت راش روغن بىرنگى به نام كرئوزول « 1 » گرفته مىشود و به علاوه مادهء ديگرى به نام گاياكول « 2 » از آن به دست مىآيد . گاياكول تركيبى شيميايى است به نام اترمونومتيليك پيروكاتشين « 3 » و به فرمول خام CH 3 O - C 6 H 4 - OH و مادهء متبلورى است كه در 32 درجهء سانتىگراد ذوب مىشود و در 205 درجهء سانتىگراد به جوش مىآيد و به تنهايى داراى خواص كرئوزوت است و براى ضد عفونى در همان موارد كاربرد دارد . گاياكول در الكل ، اتر و سركه به شدت و كاملا محلول است . خواص - كاربرد راش از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى گرم و خشك است و تمام اعضاى گياه شامل پوست ، تخم ، قطران چوب و زغال چوب آن قابض و از نظر طبى مورد توجه است . از قطران چوب راش كرئوزوت گرفته مىشود و مصرف كرئوزوت و يا مصرف مادهء عامل آن به نام گاياكول در مصارف خارجى اثر ضدعفونىكنندهء زخم دارد و در مصارف داخلى نيز به مقدار كم و مجاز براى ضد عفونى مجارى تنفسى بخصوص در موارد سل ريوى اثر مفيد دارد و همچنين براى ضد عفونى و معالجهء زخمهاى مجارى ادرار به كار مىرود . در استعمال داخلى معمولا به صورت كربنات گاياكول تجويز مىشود . زيرا براى خوردن قابل تحمل‌تر از ساير تركيبات آن است . مقدار خوراك كوئرزوت از 5 / 0 گرم نبايد تجاوز كند آن هم بتدريج در 5 - 4 دفعه و هر دفعه 1 / 0 گرم خورده شود . كرئوزوت براى مصرف داخلى بايد خيلى رقيق شود و به نسبت يك هزارم در محلول بيشتر نباشد زيرا كرئوزوت خالص روى پوست التهاب و سوختگى و زخم ايجاد مىكند و به‌هرحال به دليل اين عوارض در مصرف داخلى آن بايد خيلى احتياط شود و حتما با توصيه و زير نظر پزشك باشد تا در صورت بروز عوارض كنترل شود . كرئوزوت در استعمال خارج به عنوان ضدعفونىكننده به صورتهاى بخور

--> ( 1 ) . Creosol ( 2 ) . Gaiacol ( 3 ) . Ether monomethylique de la pyrocatechine